3 bin yıllık ağaçlar yanmasın diye ormanı yakmaya başladılar

Dev sekoyalar 3 bin yıldan uzun yaşayabiliyor, 90 metreden fazla yüksekliğe ulaşabiliyor ve doğal olarak yalnızca Sierra Nevada'nın batı yamaçlarında yetişiyor. Kalın kabukları sayesinde düşük ve orta şiddetteki yangınlara dayanabilen bu ağaçlar, son yıllarda giderek şiddetlenen büyük yangınlar karşısında aynı direnci gösteremiyor.

KONTROLLÜ YANGINLAR AĞAÇLARI KORUYOR

Nature Communications'ta yayımlanan araştırmada, Sequoia ve Kings Canyon ulusal parklarındaki 19 koruda bulunan 26 bin 403 dev sekoya incelendi. Araştırmacılar özellikle 2020'deki Castle ve 2021'deki KNP Complex yangınlarının ağaçlar üzerindeki etkisini değerlendirdi. Bu iki büyük yangının ardından incelenen sekoyaların yaklaşık yüzde 30'unun öldüğü hesaplandı.

Sonuçlar, büyük yangınlardan önceki 10 yıl içinde kontrollü olarak yakılmış alanlardaki sekoyaların hayatta kalma ihtimalinin çok daha yüksek olduğunu gösterdi. Bu alanlarda bulunan ağaçların büyük yangınlardan sağ çıkma olasılığı yaklaşık dört kat arttı. Araştırmaya göre kontrollü yakma uygulamaları yaklaşık 1.900 dev sekoyanın ölümünü engelledi.

Kontrollü yangınların temel amacı dev ağaçları yakmak değil, orman tabanında biriken kuru dalları, çalıları ve diğer yanıcı maddeleri önceden azaltmak. Böylece daha sonra bölgede doğal bir yangın çıktığında alevlerin aşırı büyümesine neden olabilecek yakıt miktarı düşürülüyor. Aynı zamanda açılan boşluklar güneş ışığının orman tabanına ulaşmasını sağlayarak genç sekoyaların gelişmesine yardımcı oluyor.

BİNLERCE AĞAÇ KURTARILABİLİRDİ

Araştırmacılar, kontrollü yakma yönteminin incelenen bütün sekoya korularında daha önce uygulanmış olması halinde yaklaşık 3 bin 900 ağacın daha kurtarılabileceğini hesapladı. Bulgular, düşük şiddetli yangınların tamamen engellenmesinin uzun vadede ormanda daha fazla yanıcı madde birikmesine yol açabileceğini gösteriyor.

Aslında yangın, dev sekoyaların doğal yaşam döngüsünün uzun süredir bir parçası. Ağaç halkalarından elde edilen kayıtlar, son 2 bin yıl boyunca bölgede düzenli yüzey yangınlarının yaşandığını gösteriyor. Ancak 19. yüzyılın ikinci yarısından itibaren yangınların bastırılmasıyla bu doğal döngü büyük ölçüde değişti ve orman tabanındaki yanıcı materyal zamanla arttı.

Kaliforniya'daki çalışmalar bu nedenle yangını tamamen ortadan kaldırmak yerine, uygun hava koşullarında düşük şiddetli kontrollü yakmalarla ormanın yapısını düzenlemeye odaklanıyor. Araştırmacılar, bu yöntemin binlerce yıldır ayakta kalan dev sekoyaların giderek daha şiddetli hale gelen büyük yangınlara karşı korunmasında önemli bir araç olabileceğini belirtiyor.