5,4’lük sarsıntı ne anlama geliyor? | Şanlıurfa’da deprem gerçeği: Hangi faylar riskli? Uzmanlar anlattı

1 saat önce 13

Şanlıurfa’da meydana gelen 5,4 büyüklüğündeki deprem Diyarbakır, Mardin ve Elazığ’da da hissedildi. Vali Hasan Şıldak, can kaybı ve yıkım olmadığını açıkladı. Deprem Uzmanı Prof. Dr. Süleyman Pampal, bölgenin aktif fayların etkisi altında olduğunu belirterek bu tür depremlerin sürpriz olmadığını söyledi. Pampal, özellikle kırsal kesimdeki yapıların hasar görebileceğine dikkat çekti ve Bozova Fayı’nın da deprem üretme potansiyeli bulunduğunu ifade etti. Öte yandan İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde meydana gelen 5.4 büyüklüğündeki depremin sürpriz olmadığını belirtip, "Bozova Fayı 2026 yılında güncellenen Türkiye Diri Fay haritasında 55 kilometre uzunluğunda sağ yanal bir doğrultu atımlı diri fay olarak tanımlanmış durumda. Dolayısıyla bu deprem sürpriz değil. Elimizdeki bilgiler Bozova Fayı'nın 7 büyüklüğüne varan deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu ve uzun dönemden beri suskun bir fay olduğu biliniyor" dedi.

Şanlıurfa’da 5,4 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Sarsıntı Diyarbakır, Mardin ve Elazığ’da da hissedildi. Depremin ardından açıklama yapan Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, kentte can kaybı ve yıkım olmadığını belirtti.

"ENERJİ BİRİKİYOR"

Depreme ilişkin açıklama yapan Profesör Doktor Naci Görür ise şöyle dedi;

"Şanlıurfa-Pınarbaşı-Urfa’da 5,8 deprem oldu. Buralarda daha önce olacağını söylemiştim. Sebebi Şubat 2023 depremleri ve DAF’ın kırılması. Güneydoğu bindirme kuşağı ve Arap Levhası (Levha Kenarı) enerji biriktiriyor. Bölge DAF’a ve Bozova fayına A çok yakın."

Şanlıurfa-Pınarbaşı-Urfa’da 5,8 deprem oldu. Buralarda daha önce olacağını söylemiştim. Sebebi Şubat 2023 depremleri ve DAF’ın kırılması. Güneydoğu bindirme kuşağı ve Arap Levhası (Levha Kenarı) enerji biriktiriyor. Bölge DAF’a ve Bozova fayına A çok yakın. Geçmiş olsun https://t.co/65mNyeGBpK

— Prof. Dr. Naci Görür (@nacigorur) September 24, 2026

 PROF. DR. SÜLEYMAN PAMPAL: BU DEPREM SÜRPRİZ DEĞİL

Deprem Uzmanı Prof. Dr. Süleyman Pampal, Şanlıurfa ve çevresinin önemli fay zonlarının etkisi altında olduğunu belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:

“Güneydoğu Anadolu bindirme zonu dediğimiz zonun tam da üzerinde bulunan bir bölge. Güneyde Arap levhası, kuzeydeki Anadolu levhasıyla sınır yani hemen yakın, kuzeybatısından Doğu Anadolu Fayı geçiyor. Çelikhan, Urfa'ya çok yakın. Çelikhan'dan başlayıp Hatay'a kadar 6 Şubat'ta kırılan, 400 kilometreye yakın fayın ürettiği 7-8'lik deprem ve onun çevresindeki tali faylar. İkinci deprem 7,6'lık Çardak Fayı gene Çelikhan'a kadar geliyor. Çelikhan hemen Urfa'ya yakın. Bir taraftan Doğu Anadolu Fayı'nın üreteceği depremlerin etkisi altında bu bölge. Daha önemlisi hemen Çelikhan civarından bir dirsek yaparak Hakkari civarından Körfez'e, Basra Körfezi'ne kadar inen Bitlis-Zagros ya da Güneydoğu Anadolu bindirme zonu dediğimiz zon. Yani levha sınırı. Çarpışma kara kara, kıta kıta çarpışmasının gerçekleştiği, halen devam ettiği ve buna bağlı olarak ters fayların, bindirme dediğimiz fayların bulunduğu bir bölge. Burada bu türden depremler, hatta daha büyük depremleri her zaman bekleriz. Yani bizim için sürpriz bir deprem değil. Bundan sonra olursa o da sürpriz sayılmamalı.”

5,4’LÜK DEPREM HASAR OLUŞTURABİLİR Mİ?

5,4 büyüklüğündeki depremin hasar oluşturma potansiyeline ilişkin değerlendirmede bulunan Pampal, Türkiye'deki depremlerin genellikle sığ olduğunu belirtti:

“Türkiye'nin tüm depremleri aşağı yukarı 7-8 kilometre odak derinliğine sahip çok sığ depremler. Bunlar dar alanda yıkıcı etki üreten depremler. Bu depremi Kandilli 5,8 verdi, AFAD 5,4 verdi. Bu bölgenin yapı stoku dikkate alınırsa kırsal kesimin, kerpiç yapılarında bir miktar hasara neden olabilir. O bakımdan özellikle kırsal kesimde çalışmaların yoğunlaştırılmasında yarar olabilir. Ama normal şartlarda hasar yapıcı bir deprem değildir. Yani yapılar depreme dayanıklı olduğu varsayıldığı takdirde ama bizim ülkemizin yapı stokunun gerçeği böyle değil maalesef. O bakımdan kırsal kesimde, kırsal köylerde bir miktar hasar muhakkak ki oluşur. Umarım can kaybı, yaralanmaya yol açmaz ama az ve orta hasarlı binalara rastlamak mümkündür.”

 Hangi faylar riskli Uzmanlar anlattı

Şanlıurfa ilimizin Karaköprü ilçesinde saat 10.40’ta meydana gelen ve Şanlıurfa, Adıyaman, Malatya, Diyarbakır ve Gaziantep illerimizde hissedilen 5.4 büyüklüğündeki #deprem sonrası, an itibarıyla, olumsuz bir durum bulunmamaktadır. Saha tarama çalışmaları devam etmektedir. Etkilenen vatandaşlarımıza geçmiş olsun dileklerimizi sunarız. #AFAD 🇹🇷

— AFAD (@AFADBaskanlik) September 24, 2026

ŞANLIURFA’DA ZEMİN YAPISI DEPREMİN ETKİSİNİ DEĞİŞTİRİR Mİ?

Pampal, aynı büyüklükteki bir depremin farklı bölgelerde farklı hissedilebileceğini belirterek Şanlıurfa'nın zemin yapısına ilişkin şu bilgileri verdi:

“Şanlıurfa'da belli bölgelerin dışında zemin fena değildir. Kireçtaşı ağırlıklı formasyonlar vardır. Bir de Şanlıurfa'nın Bozova ilçesi biliyorsunuz, Atatürk Barajı'nın gövdesinin bulunduğu bölge. Yani çok yakındır. Bozova'nın hemen yakınında, Fırat Nehri'nin üzerinde ve o nedenle barajın yeri tespit edildiğinde bölgede çalışmalar yapmıştık. İTÜ'den arkadaşlar daha çok o bölgeyi çalıştılar ve barajın gövdesi için baraj yeri olarak seçilen yerde daha sonra ayrıntılı incelemeler sırasında Bozova Fayı'nın, aktif bir fayın varlığı tespit edildiği için baraj geriye, kuzeye doğru yeri değiştirildi ve maalesef 4-5 kat daha büyük gövde hacmi, dolgu hacmi yapılarak masraflı hale geldi ama yani bu fayın üzerine de baraj yapamazsınız. Burada Bozova Fayı oldukça büyük deprem üretme potansiyeli olan aktif bir fay. Urfa civarında aktif faylar var. Maalesef bu türden depremler olacak.” 

PROF. DR. SÖZBİLİR: ŞANLIURFA'DAKİ SARSINTI SÜRPRİZ DEĞİL, 7 BÜYÜKLÜĞÜNDE DEPREM POTANSİYELİ VAR

DEÜ DAUM Müdürü, AFAD Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Şanlıurfa'nın Karaköprü ilçesinde meydana gelen 5.4 büyüklüğündeki depremi değerlendirdi. Prof. Dr. Sözbilir, "6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin sonrasında stresin biriktiği yerlerden biri olarak değerlendirebiliriz. Bu bağlamda Şanlıurfa depremini tetiklenmiş deprem olarak kabul edebiliriz. Deprem dış merkezi Bozova Fayı'nın doğu ucunda. Bu aşamada Bozova Fayı kaynaklı bir deprem olarak değerlendirilebilir. Bozova Fayı 2026 yılında güncellenen Türkiye Diri Fay haritasında 55 kilometre uzunluğunda sağ yanal bir doğrultu atımlı diri fay olarak tanımlanmış durumda. Dolayısıyla bu deprem sürpriz değil" ifadelerini kullandı.

'UZUN DÖNEMDEN BERİ SUSKUN BİR FAY'

Prof. Dr. Hasan Sözbilir, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Elimizdeki bilgiler Bozova Fayı'nın 7 büyüklüğüne varan deprem üretme potansiyeline sahip olduğunu ve uzun dönemden beri suskun bir fay olduğu biliniyor. AFAD tarafından yapılan odak mekanizma çözümleri depremin sağ yanal doğrultu atımlı faylanmayla ilişkili olduğunu kanıtlıyor. Bu da Şanlıurfa depreminin Bozova Fayı veya bu fayın doğu ucundaki kollarıyla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu nedenle bölgede İl Afet Risk Azaltma planlarıyla ilişkili yeni tanımlanan eylemlerin bir an önce uygulamaya konulması hayati derecede önem taşımaktadır. Bu fay konusunda bilim dünyasında iki farklı görüş vardı. Bir görüşe göre Bozova Fayı'nın diri olmadığı, diğeri ise diri fay olduğu şeklinde. Bu deprem Bozova Fayı'nın diri bir fay olduğunu göstermesi bakımından da ayrı bir önem taşıyor. Fayın 7 büyüklüğünde bir deprem üretmesi durumunda Atatürk Barajı'na etkisinin de araştırılması gerekiyor."

Habere git