Ankara zirvesinde NATO'nun yeni ordusu kuruluyor

NATO zirvesinde bir araya gelen Avrupa hükümetleri, Washington'ın Avrupa'nın savunması için daha fazla harcama yapılması yönündeki çağrılarına yanıt verdiklerini göstermek amacıyla bugün on milyarlarca dolar değerinde silah anlaşmaları açıklamayı planlıyor.

Bu anlaşmalar, liderlerin katılacağı akşam yemeği öncesinde NATO savunma sanayisi forumunda kamuoyuna duyurulacak.

ABD'nin NATO savunmasının yükündenm çekilmesinin ardından sonra ordusunu hazırlamayı amaçlayan ittifak ülkeleri, yeni bir ordunun temellerini atıyor.

MİLYAR DOLARLIK DUYURULAR ART ARDA

Bu duyuruların bir kısmı şimdiden yapıldı bile. Kanada Başbakanı Mark Carney, NATO fonu altında 12 denizaltı geliştirdiklerini Ankara'da açıkladı.

Denizaltıları Alman şirketi TKMS üretecek. Fiyatın ise 24 milyar doları aşması bekleniyor.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de, Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarında kayda değer bir artış gerçekleştirdiğini belirtti.

Rutte, müttefiklerin özellikle uçak ve İHA yönünde önlemli atılımlar hazırladığını vurguladı. 

Airbus ile anlaştıklarını duyuran Rutte, bugün birkaç müttefikin resmi olarak 10. Airbus A330 MRTT uçağının Çok Uluslu Çok Amaçlı Tanker Taşımacılık Filosu'na katılımını duyuracağını belirterek, böylece tam bir 12 Airbus A330 MRTT uçağı filosuna ulaşmaya yaklaştıklarını dile getirdi.

Anlaşmanın AWACS tipi erken uyarı uçaklarını da kapsadığını belirten Rutte İHA üretimi, kullanımı ve İHA karşıtı çalışmalara yönelik projeler başlattıklarını söyledi. Bu projelerin onlarca milyar doları aşması bekleniyor.

NATO 3.0'A HAZIRLIK

Savunma harcamalarındaki bu artışın, Rusya’nın 2022 yılında Ukrayna’yı işgal etmesiyle tırmanan güvenlik kaygılarından ve Trump’ın bu konudaki ısrarcı tutumundan kaynaklandığını ifade eden Rutte, "NATO 3.0" olarak adlandırdığı bu süreci güçlü bir ittifak içinde daha güçlü bir Avrupa olarak tanımladı.

Buna göre NATO ilk evrede Sovyetlere, sonra terör örgütlerine karşı birleştikten sonra şimdi ABD olmadan dış güç bloklarına karşı birleşiyor.

Bu sebeple NATO’nun Avrupalı üyeleri ile Kanada, 2025 yılında savunma harcamalarını bir önceki yıla göre reel olarak 90 milyar dolar artırarak toplamda 570 milyar doların üzerine çıkardı.

Avrupalı yetkililer, kendilerine danışılmayan bu savaşta ABD’nin üsleri ve hava sahasını kullanmasına izin vererek taahhütlerini yerine getirdiklerini savunuyor.

Buna karşın ABD, Avrupa’daki askeri unsurlarında kesintiye giderek kıtadaki varlığına ilişkin 6 aylık bir inceleme süreci başlattı.

ERDOĞAN'IN ROLÜ NE OLACAK?

Avrupalı liderler zirvede Trump’ın eleştirilerine hazırlıklı olurken, Erdoğan ve Rutte’nin yakın ilişkilerini kullanarak süreci dengelemesini umuyor.

Açıklanacak silah anlaşmaları kapsamında Hollanda Savunma Bakanı Dilan Yeşilgöz-Zegerius, Belçika ve İngiltere ile 3 milyar avronun üzerinde hava savunma ve savaş gemisi ortaklığı içeren planları duyuracaklarını açıkladı.

Ayrıca NATO’nun eskiyen AWACS uçaklarını İsveçli Saab firmasının "GlobalEye" modeliyle değiştirmesi, Kanada’nın ise yeni denizaltı filosu için Alman Thyssenkrupp firmasını seçmesi bekleniyor.

Öte yandan zirveye katılacak Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupalı ülkelerden 2026 ve 2027 yılları için yıllık en az 70 milyar avro askeri yardım taahhüdü alacak ve Ankara'da Trump ile görüşerek Rusya'yı barış müzakerelerine zorlamak için baskı yapmasını isteyecek.