Çölün ortasında balık yetiştirmeye başladılar

Sincan Uygur Özerk Bölgesi'nde yürütülen çalışmalarda, çölün çevresinde bulunan tuzlu ve alkali sular değerlendiriliyor. Suyun mineral ve tuz dengesi yetiştirilecek türlere uygun hale getirilirken, daha önce tarımsal açıdan sorun olarak görülen alanlar su ürünleri üretim merkezlerine dönüştürülüyor.

ÇÖLÜN ORTASINDA KARİDES VE YENGEÇ YETİŞTİRİYORLAR

Taklamakan Çölü'nün güneyindeki Hotan bölgesinde bulunan bazı tuzlu-alkali sularda pH değeri 9,5'e kadar çıkıyor. Suyun doğal haliyle tarımda kullanılması oldukça güçken yapılan düzenlemeler sayesinde yetiştiricilik havuzlarında pH değeri yaklaşık 8,5 seviyesine indirilebiliyor.

Bölgedeki girişimlerden birinde ilk olarak yaklaşık 3 ton yavru yengeç havuzlara bırakıldı. Deneme sonunda 18 ton satışa hazır yengeç elde edildi ve hayatta kalma oranının yüzde 40'ın üzerine çıktığı açıklandı. Sonraki dönemde üreticiler farklı yavru türleri ve su düzenleme yöntemleri üzerinde çalışmayı sürdürdü.

Taklamakan'ın başka noktalarında da benzer tesisler kuruluyor. Alar kentinin Jinyang bölgesindeki 4 bin 300 mu büyüklüğündeki tuzlu su alanlarında Güney Amerika beyaz karidesi, levrek, yengeç ve farklı balık türleri yetiştiriliyor. Bölgede daha önce tarımsal açıdan işe yaramadığı düşünülen sular bu amaçla kullanılmaya başlandı.

Üreticiler özellikle suyun mineral ve tuz dengesini değiştirerek "deniz suyuna benzer" bir ortam meydana getiriyor. Bunun yanında yararlı bakterilerden, sıcaklık kontrol sistemlerinden ve kapalı yetiştirme alanlarından yararlanılıyor. Bazı tesislerde su sıcaklığı yıl boyunca yaklaşık 25-28 derece arasında tutuluyor.

ÜRETİM 400 TONU AŞTI

Çöl çevresindeki çalışmalar artık yalnızca küçük çaplı denemelerden ibaret değil. Jinyang bölgesinde 2025 boyunca levrek, kefal, yengeç ve beyaz karides dahil 12 farklı türden 400 tonun üzerinde ürün yetiştirildi. Üretimin ekonomik değerinin ise 35 milyon yuana (yaklaşım 5 milyon dolar) ulaştığı bildirildi.

Sincan'ın farklı noktalarında orfoz, karides, ıstakoz ve başka su ürünlerinin yetiştirilmesi için de tesisler bulunuyor. Bazı sistemlerde sıcaklık kontrollü seralar ve açık hava havuzları birlikte kullanılıyor. Böylece çölün yaz aylarındaki aşırı sıcaklığına ve kışın düşen sıcaklıklara karşı üretimin devam ettirilmesi hedefleniyor.

Çalışmaların bir başka amacı da kıyı bölgelerinden binlerce kilometre taşınması gereken su ürünlerini tüketiciye daha yakın noktalarda üretmek. Çölün çevresindeki tuzlu ve alkali suların değerlendirilmesiyle hem kullanılmayan araziler ekonomiye kazandırılıyor hem de Çin'in iç kesimlerinde yeni bir su ürünleri sektörü oluşturuluyor.