İran'ın savaş hesabı: Trump, Tahran'ın kararına şaşırdı! "Devrim Muhafızları, Hizbullah'ı çatışmaya hazırlıyor" iddiası

Financial Times'da (FT) yer alan analize göre, Tahran, uzayan bir çatışmanın sonunda Trump'ın bugün sunduğundan daha iyi bir anlaşma sağlayabileceğini düşünüyor. ABD’nin İran hükümetine yönelik büyük bir askeri harekata hazırlandığı yönündeki işaretler artarken, son görüşmelerde diplomatik ilerleme sağlanamadı. Analize göre bu durum, Tahran’ın uzlaşmazlığından çok, ABD ile diplomasiyi güvenilir bir çıkış yolu olarak görmemesinden kaynaklanıyor. İranlı karar alıcılar, müzakereleri çözümden ziyade İran'a yönelik bir baskı aracı olarak değerlendiriyor ve zayıf bir anlaşma yerine yönetilebilir bir çatışmayı tercih edebileceklerini hesaplıyor.

TRUMP’A GÜVENSİZLİK VE ANLAŞMA ŞARTLARI

İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in Trump’a derin bir güvensizlik duyduğu belirtildi. Washington’un 2015’te imzalanan nükleer anlaşmadan çekilmesi, ardından yaptırımların yeniden devreye alınması ve geçen yaz İsrail’in İran’a yönelik saldırıları, Tahran’da ABD’nin nihai amacının rejim değişikliği olduğu kanaatini güçlendirdi. Aralık ve ocak aylarındaki protestolar sırasında Trump’ın göstericilere destek mesajları vermesi de bu şüpheleri artırdı.

İran hükümeti, yeni bir anlaşmanın saldırı tehdidini ortadan kaldırmasını, yaptırımların kaldırılmasını ve sivil uranyum zenginleştirme hakkının tanınmasını temel şart olarak görüyor. Ancak son temaslarda Washington’un yalnızca nükleer programı değil, füze kapasitesi ve bölgesel müttefik ağının da sınırlandırılmasını talep ettiği ifade edilmişti.

RİSKLİ STRATEJİ

Analize göre Tahran’da giderek güçlenen görüş, mevcut şartlarda müzakere masasından kazanım elde etmenin zor olduğu yönünde. Bu nedenle İran hükümeti, olası bir savaşa hazırlanarak, çatışmanın sonunda daha avantajlı bir tablo oluşabileceğini hesaplıyor. Uzayan bir savaşın ABD’yi yıpratabileceği ve Washington’u daha esnek bir anlaşmaya zorlayabileceği tahmin ediliyor.

Bununla birlikte FT, bu stratejinin yüksek risk barındırdığına dikkat çekti. ABD’nin geniş çaplı bir saldırı başlatmasıyla İran’ın doğrudan karşılık verme kapasitesi tahrip edilse bile, bölgedeki müttefik unsurlar ve enerji hatları üzerinden baskı kurma imkanı sürecek. Tahran yönetimi, çatışma uzadıkça maliyetlerin artacağını ve ABD’nin savaşı sonlandırmak için diplomatik çıkış arayacağını öngörüyor. Batı’da birçok çevre bu yaklaşımı tehlikeli bir yanlış hesap olarak değerlendirirken, analizde İran’ın bu ihtimali bilinçli biçimde masada tuttuğu öne sürüldü.

ABD'nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, Trump’ın, nükleer müzakereler temel başlıklarda tıkanmışken İran hükümetinin artan Amerikan baskısına rağmen neden geri adım atmadığını sorguladığını açıkladı.

Fox News’e konuşan Witkoff, Trump’ın bölgede konuşlandırılan güçlü ABD deniz ve hava unsurlarına karşın Tahran yönetiminin tutumunu değiştirmemesini dikkat çekici bulduğunu belirtti.

'HAYAL KIRIKLIĞI' DEMEKTEN KAÇINIYOR

Witkoff, Trump’ın sabah saatlerinde kendisine bu konuyu sorduğunu ifade ederek, ABD Başkanı'nın “hayal kırıklığı” ifadesini kullanmaktan kaçındığını ancak İran’ın neden boyun eğmediğini merak ettiğini kaydetti. Witkoff, ABD’nin bölgede önemli bir askeri varlık bulundurmasına rağmen İran’ın mevcut pozisyonunu korumasının Washington’da soru işaretlerine yol açtığını vurguladı.

ABD Temsilcisi ayrıca Washington yönetiminin, İran’dan nükleer silah edinme niyetinde olmadığını açık biçimde ilan etmesini ve bu taahhüdünü somut adımlarla desteklemesini beklediğini dile getirdi.

ABD ile İran arasındaki nükleer pazarlık süreci ve olası çatışma ihtimali bölgesel güvenlik endişelerini artırırken, Suudi yayın kuruluşu Al-Arabiya dikkat çeken bir iddiayı gündeme taşıdı. Al-Arabiya’nın Hizbullah’a yakın kaynaklara dayandırdığı habere göre; İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hizbullah’ın kontrolünü fiilen ele alarak, örgütü ABD ve İsrail ile olası bir savaşa hazırladığı bildirildi.

İsrail'in Lübnan'a yönelik geniş çaplı bir askeri saldırı gerçekleştirebileceği belirtilirken, Lübnanlı yetkililerin ise olası savaş ihtimalinden endişe duyduğu kaydedildi.

İRANLI KOMUTANLAR LÜBNAN'A GÖNDERİLDİ

İran Devrim Muhafızları Ordusu subaylarının Hizbullah'ın İsrail saldırıları sonucu büyük ölçüde zayıflayan askeri kapasitesini yeniden inşa etme göreviyle Lübnan’a gönderildiği aktarılan haberde, İranlı subayların Lübnan genelindeki Hizbullah mensuplarına bizzat brifing verdiği belirtildi.

İsrail’in Lübnan’ın Bekaa Vadisi'ni hedef alan ve en az 12 kişinin ölümüne, 50 kişinin yaralanmasına yol açan saldırısına atıfta bulunulan haberde, saldırıda ölenler arasında üst düzey bir Hizbullah yetkilisinin bulunduğu ifade edildi. Bu saldırı sırasında İranlı subayların bölgede Hizbullah füze birimi üyeleriyle toplantıda olduğu kaydedildi.