İttifak’a güncelleme gelecek… ABD’nin hedefi ‘NATO 3.0’

Güven ÖZALP / BRÜKSEL

Oluşturulma Tarihi: Haziran 19, 2026 07:00

Ankara Zirvesi öncesinde NATO’nun geleceğine ilişkin tartışmalar hız kazanırken, ABD, İttifak’ı yeniden Avrupa savunmasına odaklanan “NATO 3.0” modeline dönüştürmek için düğmeye bastı. ABD Savunma Bakanı Hegseth, NATO’nun bölge dışı gündemlerden uzaklaşıp yeniden “sert güç” eksenine dönmesi gerektiğini söyledi.

NATO’nun geleceği konusunda önemli kararların alınacağı Ankara Zirvesi’ne bir aydan az süre kalırken İttifak üyesi ülkelerin savunma bakanları Brüksel’de bir araya geldi. Ankara Zirvesi öncesi bakanlar düzeyindeki son toplantı öncesinde konuşan ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, gerçek ve sert çizgide bir askeri İttifak’a dönülmesini istediklerini söyledi. Hegseth, “Pentagon, önümüzdeki altı ay içinde Avrupa’daki askeri varlığını gözden geçirecek” dedi.

‘FABRİKA AYARLARI’ MESAJI

Bunun gerçek bir değerlendirme olacağının altını çizen Hegseth, “NATO’nun, Avrupa’nın öncülüğünde, Avrupa’nın savunması konusunda birincil sorumluluğu üstlenmek üzere hızlı ve geri dönüşü olmayan bir şekilde ilerlemesini sağlamak üzere tasarlanacak” diye konuştu. Amerikan yönetimi, Avrupa’nın savunmasına odaklanmış örgütü, “NATO 1.0” olarak tanımlıyor. Hegseth, Soğuk Savaş’ın bitmesiyle bu ruhun kaybolduğunu söyledi: “Artık Avrupa’yı savunmaya odaklanmayan NATO 2.0, bölge dışı operasyonlara ve savaşmakla hiçbir ilgisi olmayan konulara doğru kaydı” diye konuştu. ABD’nin İttifak’ı çekmek istediği çizgi ise NATO 3.0 olarak tanımlanıyor ve bir bakıma, çağın şartlarına uygun olacak şekilde İttifak’ın “fabrika ayarlarına dönmesi” olarak yorumlanıyor.

Hegseth, “NATO 3.0, Soğuk Savaş sonrası dönemde ortaya çıkan bir farkındalıktır; bu, kıtada caydırıcılık sağlayabilecek ve Avrupa’nın konvansiyonel savunmasında öncülük edebilecek gerçek askeri yeteneklere sahip, gerçek ve sert çizgide bir askeri ittifaka geri dönülmesi gerektiğini ortaya koymaktadır” dedi.

NÜKLEER KORUMAYA DEVAM

ABD, “daha güçlü NATO içinde daha güçlü Avrupa” yaklaşımıyla ilerliyor. Avrupa’daki konvansiyonel güçlerini azaltmaya başlayan Washington, NATO’nun ana caydırıcı unsuru olan nükleer koruma konusunda ise eski pozisyonunu koruyor. Açıklama yapması pek olağan olmayan NATO Nükleer Planlama Grubu duyurusunda, “İttifak’ın stratejik nükleer güçlerinin müttefik güvenliğinin en üst garantisi olmaya devam ettiği ve NATO’nun genişletilmiş caydırıcılık mimarisinin temelini oluşturduğu” hatırlatıldı.

Bakanlar, NATO’nun nükleer yeteneklerini modernize ederek, nükleer planlama kapasitesini güçlendirerek ve güvenlik çıkarlarını gerçekleştirmek için gerekli uyarlamaları yaparak NATO’nun nükleer caydırıcılık misyonunu geliştirmeye devam etme konusunda mutabık kaldılar.

MALİ KATKI TEHDİDİ

ABD, müttefiklerin geçen yıl yaptıkları savunma harcamalarını büyük ölçüde artırma taahhüdünü yerine getirmelerini sağlamak amacıyla Ankara Zirvesi öncesinde baskıyı artırdı. ABD’nin Avrupa’nın savunmasına Avrupalı müttefiklerinden daha fazla önem veremeyeceğini ve onlar adına daha fazla ödeme yapamayacağını vurgulayan Hegseth, ülkesinin NATO’ya yaptığı yıllık mali katkıların diğer ülkelerin savunma harcaması hedeflerini karşılamasına bağlı olacağını söyledi: “Diğer müttefikler gerekli harcamaları yapmazsa bizim katkımız da azalacaktır.”