2 saat önce
29
Kaynak:CNN TÜRK
CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, savaşın sadece askeri değil aynı zamanda çevresel sonuçlar doğurduğunu vurguladı. Şen’e göre petrol rafinerileri, kuyuları ve tesislerinde çıkan yangınlar atmosfere ciddi miktarda kirletici yayıyor.
Petrol yangınlarında yanmış ve yanmamış hidrokarbonlar, kükürt dioksit (SO₂) ve partikül maddeler atmosfere karışıyor. Bu maddeler önce atmosferde asılı kalıyor, ardından yere düşüyor. Bilim insanları bu süreci “kuru birikme” olarak adlandırıyor. Kirleticiler yağmurla birlikte de yeryüzüne inebiliyor ve su kaynaklarını, barajları, toprakları, ormanları ve bitki örtüsünü kirletebiliyor.
Şen’e göre asıl tehlike kirleticilerin bulut seviyesine yükselmesiyle ortaya çıkıyor. Atmosferdeki su damlacıklarıyla kimyasal reaksiyona giren kükürt dioksit sülfürik asite (H₂SO₄) dönüşüyor. Bu da “asit yağmuru” olarak bilinen olaya yol açıyor. Asit yağmurları düştüğü bölgelerde toprağı, tarım alanlarını ve su kaynaklarını etkileyebiliyor; hayvanlar ve insanlar üzerinde de sağlık sorunlarına neden olabiliyor. Özellikle astım hastaları, çocuklar ve bebekler için risk oluşturabiliyor.
Prof. Dr. Orhan Şen, bu tür kirleticilerin sınır tanımadığını belirterek rüzgâr ve meteorolojik sistemlerle farklı ülkelere taşınabileceğini ifade etti. İran’daki yangınlardan çıkan kirleticilerin Afganistan, Pakistan ve Çin’e kadar ulaşabileceğini, hatta atmosfer dolaşımıyla dünyanın başka bölgelerine kadar taşınabildiğini söyledi.
Türkiye için şu anda doğrudan bir asit yağışı durumunun olmadığını belirten Şen, ancak sistemlerin yön değiştirmesi halinde riskin ortaya çıkabileceğini vurguladı. Özellikle hafta sonu Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu’da beklenen yağışlar sırasında, kirleticilerin bu bölgelere ulaşması durumunda asit yağışlarının görülebileceğini dile getirdi.
1991 Körfez Savaşı’nda Kuveyt’teki petrol yangınlarının Türkiye’yi etkilediğini hatırlatan Şen, önümüzdeki aylarda Basra alçak basıncı sisteminin devreye girmesiyle Orta Doğu’dan Türkiye’ye doğru hava akımlarının güçlenebileceğini söyledi. Bu durumun ilerleyen süreçte kirleticilerin Türkiye’ye taşınma ihtimalini artırabileceğine dikkat çekti.
Petrol yangınlarının bir başka etkisinin de atmosferde yoğun duman ve partikül oluşturması olduğunu belirten Şen, bu durumun askeri sistemleri bile etkileyebileceğini ifade etti. Atmosferdeki partiküller lazer güdümlü sistemlerin ışınlarını saçabildiği için füze ve mühimmatların hedef şaşırmasına neden olabiliyor.
Prof. Dr. Orhan Şen, özellikle asit yağışı ihtimaline karşı meteorolojik verilerin yakından takip edilmesi gerektiğini belirterek, risk oluşması durumunda vatandaşların maske takması, yağmur altında kalmamaya çalışması ve temas halinde duş alarak temizlenmesi gerektiğini söyledi.
English (US) ·