Son dakika... Suça sürüklenen çocuk yasası TBMM'de kabul edildi

TBMM Genel Kurulunda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edilerek yasalaştı. Çocukların işlediği suçlarda uygulanacak ceza hükümleri ile çocuk hükümlülerin ceza infaz kurumlarındaki durumlarına ilişkin de yeni hükümler getiriliyor.

12-15 YAŞ GRUBUNA YÖNELİK CEZA DÜZENLEMESİ

Türk Ceza Kanunu'nda yapılacak değişiklikle, 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış çocukların ceza sorumluluğu yeniden düzenleniyor.

Bu yaş grubundaki çocuğun yaptığı eylemin hukuki anlamını ve sonuçlarını kavrayamadığı veya davranışlarını yönlendirme becerisinin yeterince gelişmediğinin belirlenmesi halinde ceza verilmeyecek. Bunun yerine çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak.

Ancak çocuğun yaptığı eylemin hukuki sonuçlarını anlayabilecek ve davranışlarını yönlendirebilecek durumda olduğunun tespit edilmesi halinde farklı ceza oranları uygulanacak.

Ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 13 ila 18 yıl, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 10 ila 12 yıl arasında hapis cezası öngörülüyor. Diğer suçlarda belirlenen cezanın yarısı indirilecek ve bir fiil nedeniyle verilecek hapis cezası 9 yılı aşamayacak.

15-18 YAŞ GRUBUNDA İNDİRİM SINIRLARI DEĞİŞİYOR

15 yaşını doldurmuş, ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklar için de ayrı bir ceza rejimi uygulanacak.

Bu yaş grubunda ağırlaştırılmış müebbet hapis gerektiren suçlarda 19 ila 27 yıl, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 ila 18 yıl hapis cezası verilebilecek.

Diğer suçlarda ceza üçte bir oranında indirilecek. Bu durumda tek bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı geçemeyecek.

BAZI AĞIR SUÇLARDA YAŞ İNDİRİMİ UYGULANMAYABİLECEK

Yeni düzenlemeyle, 15-18 yaş grubundaki çocuklar tarafından işlenen bazı ağır suçlarda yaş nedeniyle yapılan ceza indiriminin uygulanmaması mümkün hale gelecek.

Kasten öldürme ile ağır sonuç doğuran kasten yaralama suçlarında; eylemin işleniş biçimi, failin amacı ve saiki, kusurun ağırlığı ve daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alıp almadığı gibi unsurlar dikkate alınabilecek.

Bu değerlendirme sonucunda, belirtilen şartların bulunması halinde yaş küçüklüğüne bağlı indirim uygulanmayabilecek.

12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da belirli koşullarda bir üst yaş grubuna ilişkin ceza hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı konusunda hakime takdir yetkisi verilecek.

ÇOCUĞUN ULAŞABİLECEĞİ YERDE SİLAH BULUNDURANA HAPİS

Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de ateşli silahların muhafazasına ilişkin.

Silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden saklanması ve bu nedenle bir çocuğun silaha ulaşmasının sağlanması halinde, başka bir suç oluşmadığı takdirde sorumlu kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.

AİLE YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ YERİNE GETİRMEYENE DAHA AĞIR CEZA

Aile hukukundan doğan bakım, eğitim ve destek yükümlülüklerinin ihlaline ilişkin cezalar da artırılıyor.

Bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi hakkında uygulanan hapis cezasının üst sınırı 1 yıldan 2 yıla çıkarılırken, alt sınır 3 ay olarak belirleniyor.

Hamile olduğunu bildiği eşini veya kendisinden gebe kalan ve evli olmadığı kadını çaresiz durumda terk eden kişi açısından da cezanın alt sınırı 6 aya, üst sınırı ise 2 yıla çıkarılıyor.

Bu eylemler sonucunda çocuk açısından kasten öldürme veya ağır neticeli yaralama kapsamında değerlendirilen bir sonuç meydana gelmesi halinde, şikayet şartı aranmaksızın verilecek cezanın artırılması öngörülüyor.

Çocuğunun güvenliğini, sağlığını veya ahlakını ağır şekilde tehlikeye atan anne ve babalar için de hapis cezasının alt ve üst sınırları yükseltiliyor. Yeni düzenlemeyle bu cezanın 1 yıldan 3 yıla kadar olması öngörülüyor.

ÇOCUKLARIN CEZAEVLERİNDEKİ STATÜSÜ DEĞİŞİYOR

Ceza infaz sisteminde de çocuk hükümlüler açısından yeni bir uygulamaya geçilecek.

Hapis cezası alan çocukların cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi yerine, öncelikle çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaza başlanması ve iyi hal değerlendirmesinin ardından eğitimevine ayrılmaları öngörülüyor.

Çocukların cinsiyeti, fiziki gelişimi ve işledikleri suçun niteliği dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında farklı bölümlerde barındırılması da düzenlemede yer alıyor.

EĞİTİMEVİNE GEÇİŞTE UZMAN DEĞERLENDİRMESİ

Çocuk hükümlünün çocuk kapalı ceza infaz kurumundan eğitimevine gönderilip gönderilmeyeceği, idare ve gözlem kurulu tarafından değerlendirilecek.

Bu süreçte psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı, öğretmen ve Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonunca görevlendirilecek avukat gibi uzmanlardan en az birinin değerlendirmeye katılması öngörülüyor.

Kurulun en geç 3 ayda bir yapacağı değerlendirmeler sonucunda çocuğun eğitimevine ayrılmasına karar verilebilecek. Olumsuz değerlendirme yapılan çocuklar için yeniden inceleme süresi ise 6 ayı geçemeyecek.

BAZI ÇOCUK HÜKÜMLÜLER DOĞRUDAN EĞİTİMEVİNE GİDECEK

Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezası alan çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilmesi öngörülüyor.

Bununla birlikte firar eden, hakkında başka bir suç nedeniyle tutuklama kararı verilen veya kurum düzeni ve güvenliği açısından tehlike oluşturan çocuk hükümlüler yeniden çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilebilecek.

Bu süreçte uygulanacak ayrıntılı usul ve esaslar yönetmelikle belirlenecek.

BAZI SUÇLARDA ÇOCUKLARIN İNFAZ SÜRESİNE YÖNELİK HESAPLAMA

Düzenlemeyle, bazı suçlar bakımından çocukların ceza infaz kurumunda geçirdiği süreye ilişkin hesaplama da değişiyor.

Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları kapsam dışında bırakılmak üzere, çocuğun 15 yaşını tamamlayana kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 günün koşullu salıverilme hesabında 2 gün olarak değerlendirilmesi öngörülüyor.