Trump'tan İran'a nükleer anlaşma tehdidi: 'Saldırı emri veririm!' Netanyahu'ya ağır eleştiriler

ABD ve İran, savaşı sona erdirmek ve Hürmüz Boğazı'nı yeniden açmak için bir kez daha anlaşmaya yakın görünüyor. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, nükleer programla ilgili müzakerelerin şartlarının ilk anlaşmanın imzalanmasından sonraki "60 günlük bir süre içinde kesinleştirileceğini" ve tarafların bu süreyi uzatmaya karar verebileceklerini açıkladı. Üst düzey bir ABD'li yetkili, anlaşmanın Tahran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumunun imha edilmesi sürecini başlatacağını öne sürdü. Yetkili, 60 günlük sürenin uranyumun çıkarılmasına ilişkin teknik detayların görüşülmesi için kullanılacağını, uranyumun geçen yıl ABD saldırılarıyla tahrip edilen üç nükleer tesiste gömülü olduğuna inandıklarını belirtti.

HÜRMÜZ BOĞAZI VE YAPTIRIMLAR

Associated Press'in (AP) haberine göre anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunu da içerecek. ABD'li yetkili, ortaya çıkan anlaşmanın boğazın yeniden açılmasına yönelik hükümler içerdiğini söylerken Arakçi, İran'ın gemilerin geçişi sırasında verilen hizmetler karşılığında ücret almasına izin veren bir anlaşma istediğini belirtti.

Anlaşmaya İran'a uygulanan yaptırımların kaldırılması da dahil olacak. Bölge ülkelerinin yetkilileri, anlaşmanın yaptırımların aşamalı olarak kaldırılmasını ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasını kapsamasının beklendiğini, Washington ve Tahran'daki onayların ardından önümüzdeki günlerde imza töreni yapılmasını öngördüklerini kaydetti.

LÜBNAN GELECEĞİ

Lübnan'ın geleceği belirsizliğini koruyor. İran, herhangi bir anlaşmanın İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarını sonlandırmasını içermesi gerektiğinde ısrar ediyor. İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, İsrail'in İran'a karşı hala bağımsız hareket edebileceğini ve Lübnan, Suriye ve Gazze'deki bölgelerden çekilmeyeceğini belirtirken, Lübnan'ın güneyinde çatışmalar sürüyor.

Haberlerimizi Google’da Takip Edin

En güncel haberlere ve son dakika gelişmelerine Google üzerinden anında ulaşmak için bizi favorilerinize ekleyin.

Trump'ın ilk döneminde ABD başkan yardımcılığı yapan Mike Pence, News Nation'a verdiği demeçte "Hiç anlaşma yapmamak, kötü bir anlaşmadan iyidir" dedi. Pence, Tahran yönetiminin nükleer programından vazgeçip tamamen sökmediği, füze programını dağıtmadığı, boğazları derhal açmadığı ve bölgedeki terör gruplarına verdiği desteği kesmediği sürece ABD ordusunun “işi bitirmesi” gerektiğini söyledi.

Pence, "Şu anki endişem Başkan'ın niyetleriyle ilgili değil. Başkan'ın burada ABD halkı nezdinde büyük bir itibar kazandığını düşünüyorum. Sadece İranlılara güvenmiyorum." ifadelerini kullandı.

ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi'nin eski başkanı Joe Kent, Tahran yönetimi ile varılan ateşkes anlaşmasını memnuniyetle karşıladı.

İran'a karar savaş konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle daha önce Trump yönetiminden istifa eden Kent, X platformunda yaptığı açıklamada, "İsrail'e tüm askeri ve istihbarat yardımlarını keserek bu anlaşmanın hayata geçirilmesi şansımızı güçlendirebiliriz. Onlar bu anlaşmayı baltalamak için her fırsatı kullandılar ve biz harekete geçmediğimiz sürece muhtemelen bunu tekrar yapacaklar. Ayrıca, İran'ın ulaşabileceği Körfez'deki üslerimizden sessizce askerlerimizi çekmeliyiz. Bu, İran'daki radikallerin bizi tekrar savaşa sürüklemek için saldıramamalarını sağlar. İsrail ya da İran'ın şartlarına göre bizi savaşa geri sürükleyebilecek, kontrol edebileceğimiz her faktörü ortadan kaldırmalıyız. Kontrol edebileceğimiz tüm koşulları kendi lehimize ayarlamalıyız." ifadelerini kullandı.

The New York Times’a konuşan ABD Başkanı Donald Trump, Tahran'ın nükleer anlaşmaya yanaşmaması halinde İran'a yönelik askeri saldırıları yeniden başlatacağını belirtti. Trump, eğer İran ABD ile nükleer mutabakata varamazsa ya da ABD’ye “Orta Doğu’nun koruyucusu” olarak bölge gelirlerinin yüzde 20’si verilmezse harekete geçeceğini kaydetti. Trump ayrıca, İran’la vardığı anlaşmanın Hürmüz Boğazı’nı “süresiz olarak ücretsiz” hale getireceğini ifade etti.

Sosyal medya hesabından ayrı bir açıklamada bulunan Trump anlaşmayı doğrulayarak, “Tebrikler! Hürmüz Boğazı’nın ücretsiz açılmasını onaylıyor ve ABD deniz ablukasını derhal kaldırıyorum. Dünyanın gemileri, motorları çalıştırın. Petrol aksın.” dedi.

'NETANYAHU MİNNETTAR OLMALI'

Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun itirazlarına rağmen anlaşmanın sağlandığını dile getirdi.

Ateşkes devam ederken İsrail savaş uçaklarının Beyrut’un güney banliyölerini bombalaması sonucu 3 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

Trump, ABD ile İran barış anlaşmasına yaklaşırken bu saldırının “olmaması gerektiğini” belirterek Netanyahu için şu ifadeleri kullandı:

“Kendisi çok zor biri. Açıkçası bize minnettar olmalı. Çünkü İran nükleer silaha sahip olsaydı, İsrail iki saat bile var olmazdı.”

Anlaşmaya ilişkin açıklama yapan Cumhurbaşkanı Erdoğan, "ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükunun hakim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum." dedi.

İran'ın Tesnim Haber Ajansına göre, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD ile varılan anlaşma hakkında açıklama yaptı.

Garibabadi, "Mutabakat zaptının metni tamamlandı ve İslamabad mutabakat zaptının resmi imza töreni cuma günü İsviçre'de gerçekleşecek. İki heyetin başkanları, görüşmelerin gelecekteki düzenlemelerini belirlemek için müzakereler yürütecek. O zamana kadar, ABD tarafının savaşı sona erdirmek, ablukayı kaldırmak ve varlıkları serbest bırakmak konusundaki taahhütleri doğrulanacak. 60 günlük görüşmeler, ABD'nin bu taahhütleri yerine getirmesine bağlıdır." ifadeleri kullandı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Garibabadi, anlaşmanın imzalanmasından sonraki 60 günlük süre içerisinde yaptırımlar, nükleer program ve ekonomik kalkınma mekanizması gibi konuların müzakere edileceğini kaydetti.

Anlaşmanın Lübnan'ı da kapsadığını belirten Garibabadi, "Lübnan da dahil olmak üzere çeşitli cephelerdeki savaş ve askeri operasyonlara derhal ve kalıcı olarak son verileceği bu gece açıklanacak." dedi.

Anlaşma metninde "İran'ın tüm önemli görüşlerinin" yer aldığını aktaran Garibabadi, 19 Haziran'daki imza töreninden önce anlaşma metninin kamuoyuna açıklanacağını belirtti.

İsrail'in Lübnan'a saldırısının ardından İran Silahlı Kuvvetleri'nin karşı saldırıya hazırlandığını ifade eden Garibabadi, bu kararlılığın ABD Başkanı Donald Trump'ın İsrail'e karşı pozisyon almasına ve anlaşma metninde bazı konuların ilerlemesine yardımcı olduğunu aktardı.

Garibabadi, İran Silahlı Kuvvetleri'nin anlaşmaya rağmen "düşmanın planlarına karşı koymak için her zaman hazır olduğunu" belirtti.

İran devlet televizyonu, silahlı kuvvetlerin ve halkın düşman karşısındaki direncinin, ABD’yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktığını belirtti.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif’in "ABD ile İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz." açıklamasının ardından, İran devlet televizyonunda konuya ilişkin verilen haberde, “Silahlı kuvvetlerin ve halkın cani düşman karşısındaki direnci, ABD’yi savaşın sona erdiğini kabul etmek zorunda bıraktı.” ifadesine yer verildi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını bildirdi.

İran İslam Cumhuriyeti ile yapılan anlaşmanın tamamlandığını belirten Trump, "Herkese tebrikler. Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz olarak açılmasını ve aynı zamanda ABD Donanması ablukasının derhal kaldırılmasını tam olarak onaylıyorum." dedi.

SOSYAL MEDYADAN İKİNCİSİ AÇIKLAMA

Sosyal medya hesabından yaptığı ikinci paylaşımda Trump, İran ile yapılan anlaşmanın bölgeye barış ve güvenlik getireceğini belirterek, "Birçok başkan İran'la barış yapmaya çalıştı ve benden önce hepsi başarısız oldu. Bölge liderleri, ilk kez gerçek barışı sağlamalarına yardımcı olabilecek bir başkan buldular." değerlendirmesinde bulundu.

Trump, 19 Haziran’da anlaşmanın imzalanmasıyla birlikte Hürmüz Boğazı’nın açılacağını, mayınların temizlenerek petrolün hem bölge hem de dünya için tekrar akmaya başlayacağını belirtti.

Pakistan Başbakanı Şerif, ABD-İran'ın anlaştığını duyurdu. Şerif, anlaşmanın imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de yapılacağını açıkladı. Anlaşma kapsamında taraflar, Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonları derhal ve kalıcı olarak sona erdirecek.

TÜRKİYE'YE TEŞEKKÜR

Pakistan Başbakanı Şerif yaptığı açıklamada, "ABD ve İran arasında barış anlaşmasına varıldığını duyurmaktan memnuniyet duyuyoruz. Resmi imza töreni Cuma günü İsviçre'de gerçekleştirilecek. Arabuluculuk çabaları için Katar, Suudi Arabistan ve Türkiye'ye teşekkür ederim" dedi.