Tüm dünya diken üstünde: Askeri gerilim onlarca ülkeye yayıldı

Dünyanın farklı noktalarından peş peşe askeri hareketlilik haberleri geliyor. Rusya-Ukrayna savaşında Moskova bugüne kadarki en büyük İHA saldırılarından biriyle karşı karşıya kalırken, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad balistik füze ve İHA saldırılarının hedefi oldu. Kuzey Kore yeni bir füze fırlatırken Asya-Pasifik'te Çin-Tayvan hattındaki askeri hareketlilik de yakından izleniyor. Orta Doğu'daki gelişmelerin ardından ABD'nin Irak, Lübnan, Kuveyt ve Bahreyn'deki büyükelçiliklerinden Amerikan vatandaşlarına güvenlik uyarısı gelmesi ise bölgedeki endişeyi daha da artırdı.

Avrupa'dan Orta Doğu'ya, Kore Yarımadası'ndan Tayvan çevresine kadar farklı nedenlere dayanan krizlerin aynı dönemde yoğunlaşması, küresel güvenlik gündemini yeniden dünyanın bir numaralı başlıklarından biri haline getirdi.

MOSKOVA'YA DEV İHA SALDIRISI

Rusya-Ukrayna savaşındaki çatışmalar bir kez daha Rusya'nın başkenti Moskova'nın kapısına dayandı.

Rus yetkililere göre Moskova ve çevresi, savaşın başlamasından bu yana bölgeye yönelik en büyük İHA saldırısıyla karşı karşıya kaldı. Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin, cumartesi gününden bu yana Rus hava savunma sistemlerinin 1600'den fazla İHA'yı düşürdüğünü, bunların yaklaşık 450'sinin Moskova'ya yöneldiğini açıkladı.

Saldırılarda Moskova bölgesinde iki kişinin hayatını kaybettiği, bir petrol rafinerisindeki tesisin de zarar gördüğü bildirildi. Ramenskoye bölgesindeki 21 katlı bir binadan aralarında 70 çocuğun da bulunduğu yaklaşık 400 kişi tahliye edildi. Ukrayna ise saldırılar hakkında açıklama yapmadı.

Saldırının Rusya'daki parlamento seçimlerinin son gününde gerçekleşmesi de dikkat çekti. Moskova yönetimi saldırının seçim sürecini aksatmayı amaçladığını savundu. Bu, Rus makamlarının değerlendirmesi; Kiev tarafından doğrulanmış bir amaç değil.

RİYAD'A BALİSTİK FÜZE VE İHA SALDIRILARI

Dünyanın dikkatle takip ettiği bir başka sıcak nokta ise Orta Doğu oldu.

Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan'ın başkenti Riyad'daki "hassas" noktaları füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldıklarını açıkladı. Riyad çevresinde tehlike uyarıları verilirken başkentin ana havalimanı yakınlarında alevler ve yoğun duman görüldü.

Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu ise Husiler tarafından Riyad'a doğru fırlatılan bir balistik füzenin hava savunma sistemleri tarafından önlenerek imha edildiğini duyurdu.

Koalisyon Sözcüsü Tuğgeneral Turki el-Maliki, Husilerin daha önce Biş, Taif, Farasan ve Yenbu kentlerini de hedef almaya çalıştığını, bu girişimlerin hava savunma sistemleri tarafından engellendiğini açıkladı.

Gerilim finans piyasalarına da yansıdı. Suudi Arabistan borsası saldırıların ardından düşerken Katar başta olmak üzere diğer Körfez piyasalarında da kayıplar görüldü.

ABD'DEN ORTA DOĞU'DAKİ VATANDAŞLARINA UYARI

Bölgede füze ve İHA saldırılarının yoğunlaşmasının ardından ABD'nin diplomatik temsilciliklerinden de dikkat çeken güvenlik uyarıları geldi.

ABD'nin Irak, Lübnan, Kuveyt ve Bahreyn'deki büyükelçilikleri, Orta Doğu'daki güvenlik ortamının karmaşık olduğunu belirterek bölgede bulunan Amerikan vatandaşlarını dikkatli olmaya çağırdı.

Uyarılarda, Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'da aralarında sivil havalimanının da bulunduğu çeşitli noktaları hedef aldığına dikkat çekilirken Suudi Arabistan ile Husiler arasındaki çatışmaların hızla tırmanabileceği belirtildi.

Amerikan vatandaşlarından gelişmeleri yakından takip etmeleri ve güvenlik konusunda dikkatli olmaları istendi. Olası uçuş iptalleri, hava sahalarının kapatılması ve seyahatlerde meydana gelebilecek aksamalara karşı hazırlıklı olunması çağrısı da yapıldı.

Uyarılarda İran ve İran destekli grupların ABD bağlantılı noktaları hedef alabileceği belirtilirken, ABD'nin Orta Doğu dışındaki diplomatik tesislerinin de geçmişte saldırıların hedefi olduğu hatırlatıldı.

BÖLGENİN HAVA SAHALARINDA RİSK SÜRÜYOR

Orta Doğu'daki askeri gerilimin sivil havacılık üzerindeki etkisi de giderek daha fazla hissediliyor.

Avrupa Birliği Havacılık Emniyeti Ajansı (EASA), Basra Körfezi üzerindeki sivil uçuşlara yönelik uyarısını 30 Eylül'e kadar uzattı. Uyarı Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri hava sahalarını kapsıyor.

EASA ayrıca İran, Irak ve Lübnan hava sahalarında sivil uçuş yapılmaması yönündeki mevcut tavsiyesini de eylül ayı sonuna kadar uzattı.

Kurum, bölgede füze ve İHA saldırısı riskinin yüksek olduğunu, hava savunma sistemlerinin yüksek teyakkuz durumunun sivil uçakların yanlış teşhis edilmesi riskini de artırabileceğini bildirdi.

KUZEY KORE'DEN YENİ FÜZE

Gerilimin yükseldiği tek bölge Orta Doğu ve Avrupa değil.

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, Kuzey Kore'nin 20 Eylül'de doğu kıyısı açıklarına doğru yeni bir füze fırlattığını açıkladı.

Fırlatma, Pyongyang'ın silah programlarının Güney Kore, Japonya ve ABD tarafından yakından takip edildiği bir dönemde gerçekleşti. İlk açıklamada füzenin türü, fırlatıldığı nokta ve izlediği rota konusunda ayrıntılı bilgi verilmedi.

ÇİN-TAYVAN HATTINDA GERİLİM

Asya-Pasifik'teki bir diğer kritik nokta ise Tayvan çevresi.

Çin'in Tayvan ve Güney Çin Denizi çevresindeki askeri faaliyetleri bölgedeki ülkeler tarafından yakından izleniyor. Reuters'ın daha önce ortaya çıkardığı verilere göre Çin'e ait büyük bir askeri İHA, Güney Çin Denizi üzerinde başka uçaklara ait kimlik bilgilerini taklit eden transponder sinyalleri kullanarak çok sayıda uçuş gerçekleştirdi.

Askeri uzmanlar bu faaliyetlerin olası bir çatışma sırasında kullanılabilecek yanıltma ve elektronik harp yöntemlerinin denenmesi olabileceğini değerlendiriyor. Çin Savunma Bakanlığı ise Reuters'ın söz konusu uçuşların amacı hakkındaki sorularına yanıt vermedi.

GÜNEY ÇİN DENİZİ'NDE DE SULAR DURULMUYOR

Çin'in bölgedeki faaliyetleri yalnızca Tayvan'la sınırlı değil. Güney Çin Denizi'ndeki egemenlik anlaşmazlıkları ve Çin ile Filipinler arasındaki sürtüşmeler bölgedeki askeri risklerin diğer önemli ayağını oluşturuyor.

Özellikle ABD'nin Filipinler ile karşılıklı savunma anlaşmasına sahip olması nedeniyle iki ülke arasında yaşanabilecek ciddi bir askeri olayın daha geniş sonuçlar doğurabileceği değerlendiriliyor.

AYNI ANDA BİRDEN FAZLA CEPHE HAREKETLİ

20 Eylül itibarıyla ortaya çıkan tablo, birbirinden bağımsız çok sayıda askeri gerilimin aynı dönemde yoğunlaştığını gösteriyor.

Avrupa'da Rusya-Ukrayna savaşı devam ederken Moskova yüzlerce İHA'nın kullanıldığı saldırıyla karşı karşıya kaldı. Orta Doğu'da Suudi Arabistan'a yönelik füze ve İHA saldırıları sürerken ABD dört ülkedeki vatandaşlarına güvenlik uyarısı gönderdi. Avrupa'nın sivil havacılık otoritesi Basra Körfezi'ndeki risklere ilişkin uyarısını sürdürürken Kore Yarımadası'nda Kuzey Kore yeni bir füze fırlattı.

Asya-Pasifik'te ise Tayvan ve Güney Çin Denizi çevresindeki askeri faaliyetler yakından izleniyor.