Türkiye'de bol yetişiyor, kilosu 2 bin lira: 'Dağ altını' işte bu yöntemle bulunuyor

Anadolu topraklarında yer domalanı veya dolaman olarak bilinen, dünyanın en pahalı mantarlarından trüfün yakın akrabası olan dolaman mantarı, bu yıl rekor fiyatıyla hem sofraların hem de geçim derdindeki vatandaşın gözdesi haline geldi.

Türkiye'nin kırsal bölgelerinde doğal olarak yetişen ve besin değeriyle tam bir sağlık deposu olarak adlandırılan bu mantar, pazar tezgahlarında kilogramı 2 bin liradan alıcı bulmaya başladı. Yağışların ardından toprağın altından baş veren bu gizli hazine, ekonomik zorluklar yaşayan vatandaşlar için doğadan gelen dev bir ekmek kapısına dönüştü.

DOLAMAN MANTARI NEREDE VE NASIL BULUNUR

Dolaman mantarını diğer mantar türlerinden ayıran en büyük özellik, toprağın üzerinde değil tamamen altında yetişmesidir. Bu nedenle onu bulmak ciddi bir uzmanlık ve dikkatli bir gözlem gerektirir. Mantar büyüdükçe üzerindeki toprağı hafifçe yukarı iterek yüzeyde küçük dairesel çatlaklar oluşturur. Bu çatlakları takip eden usta toplayıcılar, mantarın tam yerini tespit edebilirler.

Ayrıca doğada bu mantarın en sadık dostu olarak bilinen sarı çiçekli domalan otu, toplayıcılar için en önemli yol göstericidir. Bu bitkinin etrafındaki kumlu ve kireçli topraklar, mantarın yetişmesi için en elverişli alanları oluşturur.

TÜRKİYE'NİN DOLAMAN HARİTASI VE YETİŞME ALANLARI

Türkiye, iklim yapısı sayesinde dolaman mantarı çeşitliliği açısından dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Özellikle İç Anadolu bozkırlarında Konya, Karaman ve Aksaray illeri bu mantarın ana vatanı olarak kabul edilir.

Güneydoğu Anadolu'da Şanlıurfa ve Gaziantep bölgelerinde "keme" adıyla anılan bu tür, bölge mutfağının ve meşhur keme kebabının vazgeçilmez bir parçasıdır. Ege ve Akdeniz'in yüksek kesimlerinde, maki bitki örtüsünün seyrek olduğu açık alanlarda da sıkça rastlanan bu mantar, Mart ve Mayıs ayları arasındaki bahar yağmurlarının ardından toprağın ısınmasıyla olgunlaşır.

HEM SAĞLIK HEM DE YÜKSEK KAZANÇ KAPISI

Protein değeri etle yarışacak kadar yüksek olan dolaman mantarı, kolesterol içermemesi ve bağışıklık sistemini güçlendirmesi nedeniyle tıp dünyasında da şifalı kabul ediliyor. Ancak bugünlerde şifasından çok, sağladığı ekonomik katkı ön plana çıkmış durumda.

Günde sadece birkaç kilogram toplayabilen bir vatandaş, elde ettiği kazançla asgari ücretin önemli bir kısmını tek bir günde kazanabiliyor. Uzmanlar, dolaman toplarken toprağa ve kök yapısına zarar verilmemesi gerektiğini, doğru teknikle toplanan alanlarda her yıl aynı verimin alınabileceğini hatırlatarak sürdürülebilir toplayıcılığın önemine dikkat çekiyor.