Türkiye’nin altında büyük kopuş: İki il yer değiştirecek

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Harita Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şenol Hakan Kutoğlu, Dokuz Eylül Üniversitesinden Doç. Dr. Mustafa Softa ve Fırat Üniversitesinden Araştırma Görevlisi Elif Akgün, uzun yıllara yayılan çalışmalarında uydu radar verilerini kullanarak Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini analiz etti.

Araştırmacılar, yaptıkları incelemelerde Ankara’nın doğusunda kalan bölgelerin kuzeye, batısında kalan bölgelerin ise güneye doğru hareket ettiğini ortaya koydu. Ayrıca Antalya’dan Karadeniz Ereğli’ye uzanan bir sıfır hattı ile bu hattın çevresinde bir gerinim bölgesi oluştuğu belirlendi

'ORTA ANADOLU GEÇİŞ ZONU' BİLİMSEL YAYINDA

“Orta Anadolu Geçiş Zonu” başlıklı çalışma, "Orta Anadolu Tektonik Geçiş Bölgesi'nin Saptanması: Entegre Jeodezik (GNSS/InSAR) ve Sismik Verilerden Elde Edilen Kısıtlamalar" adıyla uluslararası bir bilimsel dergide yayımlandı.

Kutoğlu, yaptıkları uzun süreli analizler sonucunda Türkiye’nin yer kabuğu hareketlerini detaylı biçimde ortaya koyduklarını belirterek, Ankara’nın doğusu ile batısı arasındaki yön farklılığının bu sıfır hattını oluşturduğunu ifade etti.

ANKARA'DA DİKKAT ÇEKEN HAREKETLİLİK

Sıfır hattının doğusunun yukarı, batısının ise aşağı yönlü hareket ettiğini belirten Kutoğlu, bu durumun hat çevresinde bir gerinim alanı oluşturduğunu söyledi. Açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

“Yaptığımız yayında buna, 'Orta Anadolu Geçiş Zonu' adını verdik. Bu zon etrafında geçmiş yıllarda irili ufaklı depremler meydana gelmiş. Bu da bu hattın varlığını doğrular nitelikte. Bu durum bize şunu gösteriyor. Bu gerinim devam ettiği sürece Ankara'nın doğusunda kalan kısım yukarıya, batısında kalan kısmı aşağıya devam edecek. Milyonlarca yıllık bir süreç içerisinde bu miktar kilometrelere ulaşabilir ve neticesinde Anadolu'nun ortadan ikiye ayrılması söz konusu olabilir.”

'UZUN VADEDE BÜYÜK DEPREMLER MÜMKÜN'

Kutoğlu, milyonlarca yıl içinde gerinimin birikmesiyle bölgede büyük ölçekli depremlerin meydana gelebileceğini ifade etti. Ayrıca Doğu Anadolu Fay Hattı’nın bugünkü yapısının oluşumunda da bu hareketlerin etkili olduğunu vurguladı.

FAY HATTI V ŞEKLİNİ ALIYOR

Ortaya çıkan tablonun, Arap levhasının Afrika levhasına göre yılda yaklaşık 1,2 santimetre daha hızlı hareket etmesinden kaynaklandığını belirten Kutoğlu, zamanla Afrika levhasının Anadolu’nun içine doğru ilerlediğini söyledi.

Bu sürecin Doğu Anadolu Fay Hattı’nın “V” şeklini almasına neden olduğunu ifade eden Kutoğlu, şu değerlendirmede bulundu:

"Bu hareket devam ettiği için de zaman içerisinde Doğu Anadolu Fayı'nın kuzeyinin giderek Kuzey Anadolu Fayı'na yaklaşması ve sonunda onunla birleşmesiyle sonuçlanabilir uzun jeolojik süreçler içerisinde. Hatay'dan yukarıya doğru da yine Kuzey Anadolu Fayı'nı kesen bir dik fay hattının meydana gelmesi söz konusu olabilir. Çalışmamız bize bu sonuçları gösterdi."