Ukrayna’da barış için ABD’den yeni deneme… Önce Moskova sonra Kiev’e gidecekler

Oluşturulma Tarihi: Eylül 05, 2026 07:00

Savaşın şiddeti artarken ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, Moskova ve Kiev’i kapsayan yeni bir diplomasi turuna çıkıyor. Temaslar öncesi Rusya’dan gelen sinyaller diplomatik çözüm ihtimalinin yeniden gündeme geldiğine işaret ediyor.

RUSYA ve Ukrayna arasındaki savaşın şiddetinin arttığı bir dönemde ABD yönetimi diplomatik çözüm arayışı için yeni bir girişimde bulunuyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner hafta sonu Moskova ve Kiev’de bir dizi görüşmede bulunacak. Rus resmi haber ajansı TASS’a göre bugün Moskova’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşecek ikilinin yarın da Trump’ın göreve gelmesinden bu yana ilk defa Kiev’e ayak basarak Ukrayna lideri Volodimir Zelenski ile bir araya gelmesi bekleniyor. Kendi şartlarından taviz vermeyen pozisyonlarında ısrarcı olan Rusya ve Ukrayna taraflarından ziyaret öncesi gelen ve “sürpriz bir barış hamlesinin olasılık dışı olmadığına” işaret eden açıklamalar ise dikkat çekti.

‘ABD MANTIKLI DAVRANIYOR’

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, ikilinin Moskova ziyaretine ilişkin renk vermedi. Gerekli açıklamaların görüşme sonrasında yapılacağını söyleyen Peskov, “Üstlendikleri arabuluculuk misyonuna akıllıca ve mantıklı yaklaştıklarını söyleyebilirim. Şimdiki olası temasta Ukrayna’nın takındığı tavır dikkate alındığında hiçbir sonuç çıkmaz da diyemiyorum. Barış umudu bulunduğunu düşünmek istiyoruz” diye konuştu. Bir gazetecinin ABD’li temsilcileri taşıyacak uçağa güvenlik garantisi verilip verilmeyeceği sorusuna ise “Konukların Rusya hava sahasının güvenliğiyle ilgili endişeleri varsa, muhatabı biz değiliz. Amerikan tarafı, Rusya’ya hava yoluyla ulaşımla ilgili Ukrayna ile temasa geçerek onlardan ateş açmamalarını talep etsin. Rusya bu hususta Ukrayna ile muhatap olmaz” yanıtını verdi. Ukrayna lideri Zelenski hafta içi yaptığı açıklamada düzenleyecekleri yoğun dron saldırıları nedeniyle Rus hava sahasının artık güvenli olmayacağını söylemişti.

KİEV’E ULAŞIM POLEMİĞİ

Witkoff ve Kushner ziyaretinin Ukrayna ayağında ise ulaşım polemiği var. Ukrayna yönetimindeki kaynaklar, Trump’ın temsilcilerinin ilk plana göre, savaşın sürmesine rağmen Moskova’daki temasları sonrasında özel uçakla kapalı hava sahasını kullanarak Kiev havalimanına inmeyi planladığını belirtti. Ancak önceki gece Rus ordusunun Kiev’deki “Jülyanı” uluslararası havalimanına füze saldırısı düzenlemesi üzerine Kiev’e direkt uçuş planından Witkoff vazgeçti. Onun yerine Moskova’dan Polonya’ya uçakla geri dönecek Witkoff ile Kushner, tüm Batılı diplomatların yaptığı gibi 12 saatlik tren yolculuğuyla Zelenski’nin yanına ulaşmış olacak. Rusya’nın kritik ziyaret öncesinde Kiev havalimanına saldırması, “Ruslar, Trump’ın temsilcilerinin Kiev’e gelmelerini engellemeye çalışıyor” yorumlarına yol açtı.

KİM NE İSTİYOR

ABD’nin daha önceki girişimlerinde tarafların beklentileri arasındaki uçurum kapanmadığı için sonuç alınamamıştı. Rusya lideri Putin, Donetsk, Lugansk, Zaporojye, Herson ve Kırım’ın Rusya’ya ait olduğunun Ukrayna tarafından resmen kabul edilmesini istiyor. Rusya, geride kalan dünya devletlerinden de bu gerçeği kabul etmelerini istiyor. Moskova’nın diğer şartı, Ukrayna’nın hiçbir zaman NATO’ya kabul edilmemesi. Ukrayna ise ilk aşamada cephe çizgisi esas alınarak ateşkes ilan edilmesini istiyor. Ardından müzakerelerin başlatılmasını savunuyor. Cephe hattında oluşturulacak tampon bölgede güvenliğin üçüncü ülke kuvvetleri tarafından sağlanmasını savunuyor. Rusya’nın Ukrayna’dan kopardığı toprak parçalarının hiçbir koşulda Rusya’ya teslim edilmesini kabul etmiyor.

Rusya, başkent Kiev’deki Ukrayna Güvenlik Servisi’nin (SBU) merkez binasını insansız hava araçlarıyla vurdu. 9 kişi yaralandı. Bombaların asıl hedefinde o sırada odasında olmayan SBU Başkanı  Oleksandr Poklad’ın olduğu iddia edildi. Ukrayna lideri Zelenski ise misilleme yapılması talimatını verdiğini belirterek, “Rusya’da vuracağımız yeri belirledik. Sadece uygun zamanı bekliyoruz” dedi.

KARADENİZ’DEKİ KRİZ ARAP FIRINLARINI VURDU

RUSYA ile Ukrayna arasındaki karşılıklı saldırıların Karadeniz’de tahıl ticaretinin kilit noktaları olan limanlara ve ticari gemilere sıçraması, binlerce kilometre ötedeki Arap ülkelerinin fırınlarını vurdu. Karadeniz üzerinden yapılan sevkiyatın ciddi ölçüde aksaması, Rus ve Ukrayna buğdayının başlıca alıcıları arasında yer alan Arap ülkelerinin ithalat maliyetlerini artırdı. El Cezire’nin analizine göre buğday fiyatları ocak ayından bu yana yaklaşık yüzde 25 yükselirken, ekmek ve temel gıdaya daha fazla para ayırmaya başlayan Arap ailelerin geçim yükü arttı. Ekmeği uygun fiyatla halka ulaştırabilmek için maliyetin bir bölümünü üstlenen Arap hükümetleri de bütçeden daha fazla kaynak ayırmak zorunda kaldı. Analize göre yaklaşık 120 milyon nüfusa sahip olan Mısır’da, 70 milyon kişiye devlet destekli ekmek sağlandığı belirtildi.

Uzmanlar, Fransa, Romanya, Bulgaristan veya Avustralya’dan yapılacak buğday alımlarının da Arap ülkeleri için bir çıkış yolu olmadığına dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, pazartesi günü Mekke Savunma Anlaşması’nın ilk komite toplantısının ardından yaptığı açıklamada “Türkiye’nin 2022’deki tahıl anlaşmasına benzer bir anlaşma için Rusya ve Ukrayna ile temas halinde olduğunu” belirtmişti.

Son aylarda Karadeniz’de onlarca ticari gemi savaşta tarafların hedefi haline gelirken, tahıl piyasası da bu durumdan etkileniyor.