Yapay zekâdan süper aşı

Oluşturulma Tarihi: Haziran 06, 2026 07:00

Biliminsanları, farklı koronavirüslerin genetik verilerini analiz eden yapay zekâ ile yeni bir aşı geliştirdi. İnsanlarda denenmeye başlayan aşının, gelecekteki salgınlara karşı koruma sağlaması hedefleniyor.

İngiltere’de Cambridge Üniversitesi’nde geliştirilen ve yapay zekâ tarafından tasarlanan bir aşı, ilk kez insanlar üzerinde denendi. Araştırmacılar, bu aşının geniş bir virüs grubuna karşı koruma sağlayabilecek “temelden yeni” bir yaklaşım sunduğunu söylüyor. Aşı, tüm COVID varyantlarının yanı sıra bugün hayvanlarda dolaşan ancak gelecekte insanlara sıçrayarak yeni bir salgın başlatabilecek koronavirüslere karşı da etkili olacak şekilde tasarlandı. Ekip, aynı yöntemle grip ve Ebola’ya karşı da ayrı aşılar geliştirmeye çalışıyor.

SÜPER ANTİJEN TASARLADI

Yapılan çalışmada, farklı koronavirüslerden elde edilen genetik kodlar yapay zekâ sistemine verildi. Sistem bu verileri analiz ederek, bağışıklık sistemini virüs ailesinin tamamına karşı eğitebilecek bir “süper-antijen” tasarladı. Antijenler, aşılarda bağışıklık sisteminin tanıyıp tepki vermeyi öğrendiği temel bileşenleri oluşturuyor. Cambridge Üniversitesi’nden Prof. Jonathan Heeney, bunun insanlarda denenen ilk yapay zekâ tasarımı antijen olduğunu belirterek, “Bu, pandemilere hazırlıkta temel bir değişim” ifadesini kullandı. Heeney, salgın durumlarında tedavinin hep geriden geldiğine dikkat çekerek, bu çalışmayla erken önlem amaçladıklarını kaydetti.

GÜVENLİK TESTİ YAPILDI

Çalışmanın ilk aşamasına 39 kişi katıldı. Deneme, aşının güvenliğini ölçmek için yapıldı. Yaklaşık 200 kişiyi kapsayacak ikinci çalışma ise aşının bağışıklık sistemini ne ölçüde eğittiğine dair daha net veriler sağlayacak. Akademik Journal of Infection dergisinde yayımlanan bulgular, bağışıklık sistemi üzerindeki etkinin şimdilik sınırlı olduğunu gösterdi. Buna karşın araştırmacılar, sonucun önemli bir başlangıç olduğunu söylüyor. Denemelerin bir bölümünü yürüten Southampton Üniversitesi’nden Prof. Saul Faust, yapay zekâ tasarımının “kesinlikle potansiyel taşıdığını” ve “heyecan verici” olduğunu söyledi. Faust, virüslerin değiştiği salgın risklerinde bu teknolojinin özellikle önemli olabileceğini vurguladı.