Abur cubur ve kolayı tüketenler daha fazla para ödeyecek

Sağlık Bakanlığı’nın, sağlık alanında kamu kurum ve kuruluşlarına kaynak aktarımı ile okullardaki beslenme programlarını desteklemek amacıyla “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” kurulmasına yönelik bir yasa taslağı hazırladığı öğrenildi. Taslakta, şekerli içecekler, tütün ürünleri ve bazı atıştırmalıklardan pay alınarak bu kaynağın sağlık projelerine aktarılması öngörülüyor.

Taslak metne göre fon, Sağlık Bakanlığı bünyesinde kamu tüzel kişiliği olarak kurulacak ve yönetim kurulu kararıyla harcama yapacak.

ŞEKER ORANINA GÖRE KESİNTİ

Taslağın en dikkat çeken bölümü, şekerli içeceklerden alınacak pay sistemi oldu. Buna göre:

Nişasta bazlı şeker içeren içeceklerde ise en yüksek tutarın iki katı uygulanacak ve 100 ml başına 10 TL pay alınacak.

ATIŞTIRMALIK VE TÜTÜN ÜRÜNLERİ DE KAPSAMDA

Taslak yalnızca şekerli içecekleri değil, tütün ürünleri ve aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen atıştırmalıkları da kapsıyor.

Paylar, ürünleri üreten veya ithal eden gerçek ve tüzel kişilerden tahsil edilecek ve aylık olarak ödenecek.

FON VERGİDEN MUAF OLACAK

Taslağa göre fon;

Kurumlar vergisinden muaf olacak,

Gelir ve kurumlar vergisi stopajına tabi tutulmayacak,

Damga vergisi, veraset ve intikal vergisi ile bazı finansman yüklerinden istisna tutulacak.

Ayrıca fona yapılan nakit bağış ve yardımların gelir ve kurumlar vergisinden indirilebilmesi planlanıyor.

TOPLANAN PARA NERELERDE KULLANILACAK?

Fonun amacı “genel sağlığın korunması” olarak tanımlandı. Kaynakların proje bazlı olarak şu alanlarda kullanılması öngörülüyor:

Okullarda sağlıklı beslenme programları ve kantin desteği,

Çocukluk obezitesinin izlenmesi ve diş sağlığı taramaları,

Gıda sanayiinde şeker azaltımı ve ürün geliştirme AR-GE çalışmaları,

Tüketici farkındalığı için reklam ve tanıtım kampanyaları,

Tütün karşıtı kampanyalar ve pasif içicilikle mücadele,

Belediyelerin park, yürüyüş yolu ve spor alanı projeleri,

Sağlıklı hayat merkezlerinin kurulması ve kapasite artırımı,

Mobil sağlık ekipleriyle dezavantajlı bölgelerde obezite taraması ve beslenme eğitimi.

CUMHURBAŞKANI’NA ORANLARI DEĞİŞTİRME YETKİSİ

Taslak, Cumhurbaşkanı’na belirlenen tutar ve oranları yarıya kadar indirme veya iki katına kadar artırma yetkisi veriyor. Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacak.

Fon gelirlerine yurt içi ve yurt dışından yapılacak bağış, yardım ve hibeler de dahil edilecek.

VERGİ DEĞİL, “SAĞLIK KATKI PAYI” VURGUSU

Taslakta doğrudan “vergi” ifadesi yerine “pay” ve “fon katkısı” yaklaşımı tercih ediliyor. Ancak uygulamanın, şekerli içecek ve atıştırmalık fiyatlarını artırarak tüketimi azaltmayı hedefleyen bir sağlık politikası niteliği taşıdığı değerlendiriliyor.